Sonuçlar İstanbul’da güneye bakan, uygun eğimli ve gölgesiz bir çatı için yapılmış ön hesaptır. Proje ve teklif için çatının yerinde incelenmesi gerekir.
Sistem gücü (kWp) nasıl hesaplanıyor?
Hesap, aylık tüketiminizi yıllığa çevirir ve İstanbul için kabul edilen üretim değerine böler. Varsayım: güneye bakan, uygun eğimli (yaklaşık 30°) ve gölgesiz bir çatıda 1 kWp sistem yılda yaklaşık 1.300 kWh üretir. Bu değer, invertör, kablo ve sıcaklık kayıpları düşülmüş net yıllık üretim kabul edilir; bu yüzden ayrıca kayıp katsayısı uygulanmaz.
Elektrikli aracınız varsa günlük kilometreniz, 100 km’de 17 kWh (0,17 kWh/km) tüketim ve ayda 30 gün üzerinden aylık tüketime eklenir. Örneğin günde 40 km yol, 40 × 0,17 × 30 = 204 kWh ek aylık tüketim demektir. Gerçek tüketim araca, mevsime ve sürüşe göre değişir; kışın ve otoyolda artar, şarj kayıpları da eklenir.
- Aylık tüketim = Fatura ortalaması (kWh) + Günlük km × 0,17 × 30
- Gereken güç (kWp) = Aylık tüketim × 12 × Karşılanacak oran / 1.300
- Panel sayısı = Gereken güç × 1.000 / Panel gücü (W), bir üst tam sayıya yuvarlanır
- Önerilen sistem gücü (kWp) = Panel sayısı × Panel gücü / 1.000
- Yıllık tahmini üretim (kWh) = Önerilen sistem gücü × 1.300
Panel sayısı neden yukarı yuvarlanıyor?
Panel yarım alınamaz. Bu yüzden hesap, gereken gücü karşılayan en az panel sayısını bulur ve bu panellerin toplam gücünü gösterir. Önerilen güç çoğu zaman ilk bulunan değerden biraz büyük çıkar; yıllık üretim de hedeflenen tüketimi bir miktar aşar.
Yuvarlama farkı panel gücüne göre değişir. Tablo, ayda 300 kWh tüketen bir ev için farklı seçimlerin sonucunu gösteriyor; son satıra günde 40 km yol yapan bir elektrikli araç da eklenmiştir.
| Seçim | Gereken güç | Panel sayısı | Önerilen güç | Çatı alanı | Yıllık üretim |
|---|---|---|---|---|---|
| 550 W, %100 | 2,77 kWp | 6 adet | 3,3 kWp | ≈ 18 m² | ≈ 4.290 kWh |
| 450 W, %100 | 2,77 kWp | 7 adet | 3,15 kWp | ≈ 18 m² | ≈ 4.095 kWh |
| 600 W, %100 | 2,77 kWp | 5 adet | 3 kWp | ≈ 16 m² | ≈ 3.900 kWh |
| 550 W, %75 | 2,08 kWp | 4 adet | 2,2 kWp | ≈ 12 m² | ≈ 2.860 kWh |
| 550 W, %50 | 1,38 kWp | 3 adet | 1,65 kWp | ≈ 9 m² | ≈ 2.145 kWh |
| 550 W, %100 + günde 40 km | 4,65 kWp | 9 adet | 4,95 kWp | ≈ 27 m² | ≈ 6.435 kWh |
Çatı alanı nasıl hesaplanıyor?
Her panel gücü için tipik bir modül alanı kabul edilir: 450 W için 2,2 m², 550 W için 2,6 m², 600 W için 2,8 m². Bu alan panel sayısıyla çarpılır; paneller arası boşluk, kenar mesafesi ve montaj payı için %15 eklenir. Kısaca: Çatı alanı = Panel sayısı × Modül alanı × 1,15.
Bu değer, panellerin eğimli çatıya paralel döşendiği duruma yakındır. Düz çatıda eğimli konstrüksiyon kullanılır ve sıraların birbirine gölge düşürmemesi için aralarında boşluk bırakılır; bu nedenle gereken alan büyür. Baca, çatı penceresi ve bakım yolları da kullanılabilir alanı azaltır.
Hesabın varsayımları ve sınırları
Hesap yıllık enerji dengesine bakar. Üretim yazın yükselir, aralık ve ocakta belirgin biçimde düşer; %100 karşılama her ay faturanın sıfırlanması demek değildir. Doğu-batı yönlü çatı, uygun olmayan eğim ve kısmi gölge üretimi 1.300 kWh/kWp’in altına çeker. Panellerin üretimi yıllar içinde de bir miktar azalır; hesap bu azalmayı içermez.
Kurulabilecek azami güç ve şebekeye verilen enerjinin mahsubu abone grubuna, sözleşme gücüne ve lisanssız üretim mevzuatına göre değişir. Güncel mevzuatı uygulama tarihinde kontrol edin. Öztik olarak keşifte çatının yönünü, eğimini ve gölgelenmesini, çatı ile taşıyıcı yapının durumunu ve pano bağlantısını yerinde inceliyor, sistemi buna göre boyutlandırıyoruz.
Varsayılan değerler: aylık tüketim 300 kWh, elektrikli araç için günlük 0 km, karşılanacak oran %100, panel gücü 550 W. 1) Aylık tüketim = 300 + 0 × 0,17 × 30 = 300 kWh. 2) Gereken güç = 300 × 12 × 1 / 1.300 = 3.600 / 1.300 ≈ 2,77 kWp. 3) Panel sayısı = 2.769 W / 550 W ≈ 5,03; bir üst tam sayıya yuvarlanınca 6 panel. 4) Önerilen sistem gücü = 6 × 550 / 1.000 = 3,3 kWp. 5) Çatı alanı = 6 × 2,6 × 1,15 = 17,94 ≈ 18 m². 6) Yıllık tahmini üretim = 3,3 × 1.300 = 4.290 kWh. Sonuç kutusunda 3,3 kWp, “6 adet × 550 W”, “≈ 18 m²” ve “≈ 4.290 kWh” görünür. Üretimin 3.600 kWh ihtiyacı aşması, panel sayısının yukarı yuvarlanmasından kaynaklanır.
İpuçları
- Aylık tüketim için son 12 faturanızın ortalamasını kullanın. Tek bir yaz ya da kış faturası sonucu yanıltabilir.
- Elektrikli araç almayı planlıyorsanız günlük kilometrenizi şimdiden girin. Sonradan panel eklemek invertörün büyütülmesini ve yeni bir başvuru yapılmasını gerektirebilir.
- Hesaplanan alan çatınıza sığmıyorsa oranı %75’e ya da %50’ye düşürün. Daha yüksek güçlü panel seçmek alanı ancak biraz azaltır; çünkü yüksek güçlü paneller de daha büyüktür. Metrekare başına üretimi belirleyen, panel verimidir.
- Çatınızın gün içinde gölge alıp almadığına bakın; baca, ağaç ya da yan binanın gölgesi bir panel dizisinin üretimini belirgin biçimde düşürebilir.
- Apartman çatısı ortak alandır; kurulum için kat malikleri kurulu kararı gerekir. Aranan çoğunluk ve izin süreci için güncel mevzuatı uygulama tarihinde kontrol edin.
- Paneller ışık gördüğü sürece DC gerilim üretir; invertör ya da sigorta kapalı olsa bile panel kabloları ve konnektörleri gerilim altında kalır. Panel, invertör ve pano bağlantılarına kendiniz müdahale etmeyin; bu işleri yetkili elektrikçiye bırakın.