Sonuçlar ortalama kayıp ve güç varsayımlarına dayanan tahminlerdir; gerçek süre hava sıcaklığına ve aracın batarya yönetimine göre değişebilir.
Şarj süresi nasıl hesaplanıyor?
İlk adım, bataryaya aktarılacak enerjiyi bulmaktır: Enerji (kWh) = Batarya kapasitesi × (Hedef % − Başlangıç %) / 100. Batarya kapasitesi olarak aracın kullanılabilir (net) kapasitesini girin; brüt kapasite süreyi ve menzili olduğundan yüksek gösterir. Hedef yüzde, başlangıç yüzdesinden büyük olmalıdır.
AC şarjda (priz ve duvar tipi ünite) araç, ünite gücü ile kendi AC şarj limitinden hangisi küçükse o güçle şarj olur. Hesap, şebekeden çekilen enerjinin yaklaşık %10'unun kayıplara gittiğini varsayar ve 0,90 verim katsayısı kullanır: Süre (saat) = Enerji / 0,90 / Şarj gücü.
DC hızlı şarjda araç, doluluk arttıkça ve özellikle %80'e yaklaştıkça bataryayı korumak için şarj hızını düşürür. Bu yüzden hesap, istasyonun nominal gücünün %75'ini ortalama güç kabul eder: Süre (saat) = Enerji / (Nominal güç × 0,75). DC şarjda aracın AC şarj limiti hesaba girmez; aracın DC şarj limiti de sorulmaz. Aracınızın kabul ettiği en yüksek DC güç istasyonun gücünden düşükse (ör. 120 kW istasyonda en fazla 50 kW alan bir araç) ya da batarya soğuksa şarj, gösterilenden uzun sürer.
| Şarj şekli | Hesapta kullanılan güç | Verim katsayısı | 60 kWh, %20 → %80 (araç AC limiti 11 kW) |
|---|---|---|---|
| Normal priz (~2,3 kW) | 2,3 kW | 0,90 | 17 sa 23 dk |
| Duvar tipi 3,7 kW (monofaze 16 A) | 3,7 kW | 0,90 | 10 sa 49 dk |
| Duvar tipi 7,4 kW (monofaze 32 A) | 7,4 kW | 0,90 | 5 sa 24 dk |
| Duvar tipi 11 kW (trifaze 16 A) | 11 kW | 0,90 | 3 sa 38 dk |
| Duvar tipi 22 kW (trifaze 32 A) | 11 kW (araç limiti) | 0,90 | 3 sa 38 dk |
| Hızlı şarj DC 50 kW | 37,5 kW (ortalama) | 0,93 (yalnızca maliyette) | 58 dk |
| Hızlı şarj DC 120 kW | 90 kW (ortalama) | 0,93 (yalnızca maliyette) | 24 dk |
Şarj maliyeti ve eklenen menzil nasıl hesaplanıyor?
Ödediğiniz enerji (evde faturanıza, istasyonda sayaca yansıyan enerji) bataryaya giren enerjiden fazladır. Hesap bu farkı verim katsayısıyla ekler: Şebekeden çekilen enerji = Enerji / Verim (AC'de 0,90, DC'de 0,93).
Bu değerlerle diğer sonuçlar şöyle bulunur:
- Şarj maliyeti = Şebekeden çekilen enerji × Birim fiyat (TL/kWh)
- Eklenen menzil = Enerji / Tüketim (kWh/100 km) × 100
- 100 km maliyeti = Tüketim / Verim × Birim fiyat
Hesabın varsayımları ve sınırları
Hesaplama aracı; sözleşme gücünüzü, hattın kesitini ve evdeki diğer yükleri dikkate almaz. Seçtiğiniz ünite gücünün tesisatınızda gerçekten kullanılabildiğini varsayar. Gerçekte ünite gücü; hat kesiti, sigorta, kaçak akım koruması ve sözleşme gücüyle birlikte belirlenir. Mevcut bir priz hattına ya da kesiti yetersiz bir hatta yüksek güçlü ünite bağlamak aşırı ısınma ve yangın riski doğurur. Sözleşme gücü sınırdaysa yük yönetimli ünite, şarj gücünü evin anlık tüketimine göre düşürür; bu durumda şarj, hesaplanandan uzun sürer.
Soğuk havada batarya ısıtması ve AC şarjın son yüzdelerindeki yavaşlama da hesaba katılmamıştır. Öztik olarak keşifte sayaç, pano ve hat güzergâhını inceleyip size uygun ünite gücünü birlikte belirliyoruz.
Varsayılan değerler: 60 kWh batarya, araç AC limiti 11 kW, başlangıç %20, hedef %80, duvar tipi 7,4 kW ünite, tüketim 17 kWh/100 km, birim fiyat boş. 1) Aktarılan enerji = 60 × (80 − 20) / 100 = 36 kWh. 2) Şarj gücü = 7,4 kW ile 11 kW'ın küçüğü = 7,4 kW. 3) Süre = 36 / 0,90 / 7,4 ≈ 5,41 saat, yani 5 sa 24 dk. 4) Şebekeden çekilen enerji = 36 / 0,90 = 40 kWh. 5) Eklenen menzil = 36 / 17 × 100 ≈ 212 km. 6) Birim fiyat boş olduğu için maliyet satırında “Fiyat girin” yazar. Fiyatınızı girdiğinizde şarj maliyeti 40 kWh × birim fiyat, 100 km maliyeti ise 17 / 0,90 ≈ 18,9 kWh × birim fiyat olarak hesaplanır.
İpuçları
- Birim fiyat için faturanızdaki toplam tutarı, aynı dönemde tüketilen kWh'e bölün; böylece vergi ve fonlar dâhil ortalama fiyatı bulursunuz. Zamanlı tarifedeyseniz ve gece şarj ediyorsanız gece diliminin vergi ve fonlar dâhil fiyatını kullanın.
- Yıllık tüketimi belirli bir sınırı aşan meskenlere daha yüksek birim fiyatlı tarife uygulanabilir. Evde düzenli şarj, yıllık tüketiminizi bu sınırın üzerine çıkarabilir; güncel sınırı ve tarifeyi tedarikçinize sorun ya da EPDK duyurularından kontrol edin.
- Halka açık bir DC istasyonda şarj edecekseniz operatörün kWh fiyatını girin. Hesap kayıp payı eklediği için sonuç, istasyonun gösterdiği tutardan bir miktar yüksek çıkabilir.
- Aracınızın dahili şarj cihazı tek fazlıysa (ör. 7,4 kW monofaze) trifaze 11 kW ünitede yalnızca bir faz kullanılır ve şarj 3,7 kW civarında kalır. Hesap bu durumu ayırt etmez ve 7,4 kW kullanır; bu kombinasyonda gerçek süre gösterilenin yaklaşık iki katı olabilir. Dahili şarj cihazının faz sayısını aracınızın kılavuzundan kontrol edin.
- Günlük kullanımda %20–%80 aralığı hem hız hem batarya ömrü için dengelidir. LFP bataryalı araçlarda üretici düzenli ya da ara ara %100'e şarj önerebilir; aracınızın kılavuzuna uyun.