Varsayılan ayar, 32 A’lik monofaze bir hattın gücünü gösterir. Bu, monofaze evlerde sık tercih edilen 7,4 kW şarj ünitesinin çektiği akımdır.
Amper–kW dönüşümü hangi formülle yapılıyor?
Dönüştürücü aktif güç formülünü kullanır: monofazede P = U × I × cos φ, trifazede P = √3 × U × I × cos φ. Gerilim sabittir: monofazede 230 V (faz-nötr), trifazede 400 V (fazlar arası). √3 × 400 ≈ 692,8 olduğundan cos φ = 1 iken trifazede her amper yaklaşık 0,69 kW’a karşılık gelir; monofazede bu değer 0,23 kW’tır.
Amper → kW yönünde girilen akım, U × cos φ (trifazede √3 × U × cos φ) katsayısıyla çarpılıp 1.000’e bölünür. kW → Amper yönünde güç 1.000 ile çarpılıp aynı katsayıya bölünür. Sonuç virgülden sonra en fazla iki basamakla gösterilir. Değer sıfır ya da boşsa sonuç yerine “–” görünür; cos φ boş bırakılırsa 1 kabul edilir.
Trifaze sonuçtaki akım, her bir fazdan çekilen akımdır ve yükün üç faza dengeli dağıldığı varsayılır. Tek fazlı bir cihaz trifaze panodan beslense bile hesabı monofaze seçerek yapın.
Güç katsayısı (cos φ) kaç girilmeli?
cos φ, akım ile gerilim arasındaki faz farkı açısının kosinüsüdür; dönüştürücüye 0,5 ile 1 arasında bir değer girin. Isıtıcı, şofben ve fırın gibi rezistif yüklerde 1 alınır; elektrikli aracın AC şarjında da 1’e çok yakındır. Pompa, kompresör ve fan gibi motorlu yüklerde tam yükte genellikle 0,8–0,9 arasındadır, düşük yükte daha da azalır; kesin değer cihaz etiketinde yazar.
cos φ düştükçe aynı akım daha az aktif güç taşır, aynı güç için de daha fazla akım çekilir. Dönüştürücü sonucu aktif güç (kW) olarak verir. Jeneratör ve kesintisiz güç kaynağı gibi kVA ile anılan cihazlarda görünür güç esas alınır; bu değer monofazede U × I, trifazede √3 × U × I formülüyle bulunur ve cos φ içermez. Bu yüzden cos φ = 1 girerseniz, kW olarak gösterilen sonuç sayıca kVA değerine eşit olur.
Yaygın sigorta değerleri kaç kW eder?
Aşağıdaki değerler dönüştürücüyle cos φ = 1 için hesaplanmıştır. Tablodaki güç, sigortanın anma akımına karşılık gelir; trifaze sütunda her fazda aynı değerde sigorta bulunduğu ve yükün fazlara dengeli dağıldığı varsayılır. Hattın bu akımı güvenle taşıyıp taşıyamayacağını kablo kesiti, döşeme şekli ve hat uzunluğu; evde aynı anda kullanılabilecek toplam gücü ise sözleşme gücü belirler.
| Sigorta (A) | Monofaze 230 V (kW) | Trifaze 400 V (kW) |
|---|---|---|
| 10 | 2,3 | 6,93 |
| 16 | 3,68 | 11,09 |
| 20 | 4,6 | 13,86 |
| 25 | 5,75 | 17,32 |
| 32 | 7,36 | 22,17 |
| 40 | 9,2 | 27,71 |
| 50 | 11,5 | 34,64 |
| 63 | 14,49 | 43,65 |
Varsayılan değerlerle: dönüşüm Amper → kW, sistem monofaze (230 V), akım 32 A, cos φ = 1. 1) Katsayı = 230 × 1 = 230. 2) Güç = 32 × 230 ÷ 1.000 = 7,36 kW. Sonuç: 7,36 kW; “7,4 kW” olarak anılan monofaze şarj ünitesinin 230 V’taki anma gücü budur. Şebeke gerilimi 230 V’un altına indiğinde ünite akımı 32 A’de tuttuğu için gerçek güç biraz daha düşük olur. Aynı 32 A için sistemi trifaze seçerseniz katsayı √3 × 400 × 1 ≈ 692,8 olur ve sonuç 32 × 692,8 ÷ 1.000 ≈ 22,17 kW çıkar. Yani “22 kW” olarak anılan trifaze ünite tam güçte her fazdan 32 A çeker.
İpuçları
- Dönüştürücüyü ters yönde de kullanın: 11 kW trifaze şarj ünitesi her fazdan yaklaşık 15,88 A çeker; bu üniteler faz başına 16 A için tasarlanır. Hattın sigorta değeri ve kablo kesiti ise üretici kılavuzu, hat uzunluğu ve döşeme şekline göre belirlenir. Aynı gücü monofazeden çekmek 47,83 A gerektirir; büyük yüklerde trifazenin tercih edilmesinin nedeni budur. Monofaze bağlantıda şarj üniteleri genellikle 32 A ile, yani yaklaşık 7,4 kW ile sınırlıdır.
- Şarj ünitesi saatlerce tam akım çeken sürekli bir yüktür. Bu nedenle panodan kendine ayrılmış bir hatla beslenir; kaçak akım koruması 30 mA olmalı ve Tip A + 6 mA DC algılama (RDC-DD) ya da Tip B seçilmelidir (TS HD 60364-7-722). Bağlantıyı ve pano içi işleri yetkili bir elektrikçiye bırakın.
- Motor etiketindeki kW değeri çoğunlukla milden alınan mekanik güçtür; şebekeden çekilen güç, verim nedeniyle bundan biraz yüksektir. Motorlarda dönüştürücünün verdiği akım yerine etikette yazan anma akımını esas alın.
- Motorlu cihazlar kalkış anında etikette yazan çalışma akımının birkaç katını çekebilir. Dönüştürücü çalışma akımını verir; sigorta tipi seçilirken kalkış akımı ayrıca dikkate alınır.
- Akımı bulduktan sonra uygun kesiti ve sigortayı kablo kesiti ve sigorta hesaplama aracıyla kontrol edin; gerilim düşümü hat uzunluğuna göre değişir.