Sözleşme gücünüz genellikle faturanızda yazar; göremezseniz dağıtım şirketinizden öğrenebilirsiniz. Bağlantı tipinizden emin değilseniz “Bilmiyorum” seçeneğini işaretleyin; hesaplayıcı güvenli tarafta kalarak monofaze eşiklerini kullanır. Sonuç bir ön değerlendirmedir; kesin güç, pano, kablo güzergâhı ve sayaç yerinde incelendikten sonra belirlenir.
Önerilen güç nasıl belirleniyor?
Önce sözleşme gücünüzden evdeki diğer cihazlar için yaklaşık 3 kW pay düşülür. Kalan güç, şarj ünitesine ayrılabilecek kısımdır. Öneri bu kalan güce ve bağlantı tipinize göre aşağıdaki eşiklerle verilir.
Monofaze (230 V) bağlantıda evlerde bir üniteden pratikte alınabilecek en yüksek güç 7,4 kW’tır (230 V × 32 A); 11 kW (3 × 16 A) ve 22 kW (3 × 32 A) için trifaze (400 V) bağlantı gerekir. Trifazede 22 kW ancak hem kalan güç yetiyorsa hem de aracınız 22 kW destekliyorsa önerilir; aksi hâlde evler için en dengeli seçim 11 kW’tır.
| Bağlantı | Sözleşme gücü | Kalan güç (− 3 kW) | Öneri |
|---|---|---|---|
| Monofaze | 10,4 kW ve üzeri | 7,4 kW ve üzeri | 7,4 kW |
| Monofaze | 6,7 – 10,4 kW | 3,7 – 7,4 kW | 7,4 kW, yük yönetimli |
| Monofaze | 3 – 6,7 kW | 0 – 3,7 kW | 3,7 kW, yük yönetimli ya da güç artırımı |
| Trifaze | 25 kW ve üzeri, araç 22 kW destekliyorsa | 22 kW ve üzeri | 22 kW |
| Trifaze | 14 kW ve üzeri | 11 kW ve üzeri | 11 kW |
| Trifaze | 6,7 – 14 kW | 3,7 – 11 kW | 11 kW, yük yönetimli |
| Her ikisi | Monofazede 3 kW ve altı, trifazede 6,7 kW’ın altı | Yetersiz | Güç artırımı |
Yük yönetimli (dinamik) şarj ünitesi ne demek?
Kalan güç önerilen ünitenin gücünden azsa ünite yük yönetimli (dinamik) önerilir. Panoya takılan bir akım ölçer evin anlık tüketimini izler; fırın ya da klima çalışınca ünite şarj gücünü düşürür. Böylece toplam çekilen güç sözleşme gücünü aşmaz ve ana sigortanın atması önlenir. Bunun için ünitenin dinamik yük yönetimini desteklemesi gerekir; ölçer panoya yetkili elektrikçi tarafından bağlanır. Trifaze evlerde yükler fazlara eşit dağılmadığından ölçüm her fazda ayrı yapılmalıdır.
Sonucun altındaki çubuk bu paylaşımı gösterir: evdeki diğer cihazlar (≈ 3 kW), şarj ünitesi, boşta kalan güç ve aşım. Aşım = 3 kW + ünite gücü − sözleşme gücü; bu kısım yük yönetimiyle kısılır. Gece evdeki tüketim düştüğünde araç büyük ölçüde tam güçle şarj olur.
Günlük şarj ihtiyacı ve gece şarj süresi nasıl hesaplanıyor?
Günlük enerji ihtiyacı, 100 km’de 17 kWh ortalama tüketim varsayımıyla bulunur: günlük ihtiyaç (kWh) = günlük km × 0,17. Kışın, klima kullanımında ve yüksek hızda tüketim artar; aracınızın gerçek tüketimini biliyorsanız sonucu ona göre yorumlayın.
Araç, ünite gücü ile kendi AC şarj limitinden hangisi küçükse o güçle şarj olur; buna etkin güç diyoruz. Hesaplayıcı şarj kayıplarını yaklaşık %10 kabul eder ve ihtiyacı 0,9’a böler: süre (saat) = günlük ihtiyaç ÷ 0,9 ÷ etkin güç. Sonuç en yakın dakikaya yuvarlanır. Aracınızın limiti önerilen ünitenin gücünden düşükse bu durum sonuç metninde ayrıca belirtilir.
Hesaplayıcı aracın faz sayısını ayrıca dikkate almaz. 7,4 kW limitli araçlar genellikle tek fazdan şarj olur; böyle bir araç trifaze 11 kW (3 × 16 A) üniteye bağlandığında yaklaşık 3,7 kW ile şarj olur ve süre hesaplananın yaklaşık iki katına çıkar. Bağlantınız trifaze, aracınız yalnızca tek fazdan şarj oluyorsa araç ile ünitenin uyumunu keşifte birlikte değerlendiriyoruz.
Varsayılan değerler: monofaze bağlantı, 10 kW sözleşme gücü, aracın AC şarj limiti 11 kW, günlük 50 km. 1) Kalan güç = 10 − 3 = 7 kW. 2) 7 kW, 7,4 kW’ın altında ama 3,7 kW’ın üstünde olduğundan öneri yük yönetimli 7,4 kW ünitedir. 3) Etkin güç = 7,4 kW ile 11 kW’ın küçüğü = 7,4 kW. 4) Günlük ihtiyaç = 50 × 0,17 = 8,5 kWh. 5) Gece şarj süresi = 8,5 ÷ 0,9 ÷ 7,4 ≈ 1,28 saat ≈ 77 dakika, yani 1 sa 17 dk. 6) Çubukta ev ≈ 3 kW, şarj 7,4 kW, boşta 0 kW ve aşım 3 + 7,4 − 10 = 0,4 kW görünür; bu 0,4 kW, evde tüketim yüksekken yük yönetimiyle kısılır.
İpuçları
- Sözleşme gücünü tahminle değil, faturanıza bakarak girin. Bağlantı tipini sayacın etiketinden de anlayabilirsiniz; trifaze sayaçta genellikle “3 × 230/400 V” yazar ve ana şalter üç ya da dört kutupludur. Bunun için panonun iç kapağını sökmeyin; yalnızca dışarıdan görünen etiketlere bakın.
- Araç kılavuzunda AC şarj gücüyle birlikte desteklenen faz sayısına da bakın. Yalnızca tek fazdan şarj olan bir araç, 11 kW (3 × 16 A) üniteye bağlandığında yaklaşık 3,7 kW ile şarj olur.
- Hangi güç seçilirse seçilsin, ünite panodan ayrı bir hatla, kendi sigortası ve kendi 30 mA kaçak akım rölesiyle beslenmelidir. Ünitede 6 mA DC algılama (RDC-DD) varsa Tip A, yoksa Tip B röle kullanılır; Tip AC röle bu iş için uygun değildir (TS HD 60364-7-722, TS EN IEC 61851). Topraklama ölçülmeli ve uygun olduğu doğrulanmalıdır. Monofaze 7,4 kW ünitede kablo genellikle 6 mm²’dir; kesin kesiti, kablonun döşeme şekline göre akım taşıma kapasitesi ile hat uzunluğuna bağlı %3 gerilim düşümü sınırı birlikte belirler.
- Ünite kurulana kadar araçla gelen taşınabilir şarj cihazından yararlanacaksanız uzatma kablosu ya da çoklu priz kullanmayın. Şarj saatlerce sürdüğünden priz ve hattı bu süre boyunca yüklü kalır; kullandığınız prizin bu yüke uygunluğunu bir elektrikçiye kontrol ettirin. Pano içinde ve kablo bağlantılarında kendiniz işlem yapmayın.