Apartman ve site otoparkına şarj ünitesi nasıl kurulur?

Site ve apartmanlarda elektrikli araç sahiplerinin sık takıldığı konulardan biri, aracı evdeki gibi kendi park yerinde şarj edebilmek. Süreç, üç işin doğru sırayla yapılmasına dayanır: usulüne uygun karar almak, binanın elektrik kapasitesini ölçmek ve elektriği kullananın ödediği bir düzen kurmak. Bu rehberde daire sahipleri ve site yöneticileri için adımları tek tek anlatıyoruz.

Önce kurulum tipini netleştirin: kendi park yeriniz mi, ortak otopark mı?

Apartman ve sitelerde iki farklı kurulum türü vardır. Bireysel kurulumda bir daire sahibi, kendisine ait ya da tahsisli park yerine kendi kullanımı için ünite taktırır. Ortak kurulumda ise kat malikleri kurulunun kararıyla otoparkın bir bölümüne, talep eden sakinlerin kullanabileceği bir şarj altyapısı kurulur.

Park yeriniz tapuda size ait ya da size tahsisli olsa bile, kablo çoğunlukla sayaç odası, şaft ve otopark tavanı gibi ortak alanlardan geçer. Bu yüzden bireysel kurulumda da yönetimle önceden konuşmanızı, yönetim planınızı kontrol etmenizi, güzergâh ortak alanları etkiliyorsa da kurul kararı alınmasını öneriyoruz.

Kalıcı kurulum tamamlanana kadar aracı otoparktaki ortak prizden ya da uzatma kablosuyla şarj etmekten kaçının. Sıradan priz devreleri saatlerce süren yüksek akım için tasarlanmamıştır; priz ve bağlantı noktalarında ısınma ve yangın riski oluşur, tüketim de ortak elektrik faturasına yansır.

Kat malikleri kurulu kararı nasıl alınır?

Güncel düzenlemelere göre ortak otoparka şarj ünitesi kurulması için kat malikleri kurulunda hem kat maliklerinin sayısının hem de arsa paylarının çoğunluğuyla alınan karar yeterli kabul ediliyor; eskiden gereken beşte dört çoğunluk artık aranmıyor. Yönetici bu konuda tek başına karar veremez; yetki kurula aittir.

2025’te Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle, site ve apartman ortak otoparkındaki şarj ünitesi için gereken elektrik tesisatı yapı ruhsatına tabi tutulmuyor. Otopark Yönetmeliği ise zorunlu otopark sayısı 20 ve üzeri olan yeni yapılarda otoparkın en az %5’inin elektrikli araca uygun olmasını ve en az bir şarj ünitesi bulunmasını istiyor. Yeni bir sitedeyseniz altyapının bir kısmı hazır olabilir.

Bu konudaki mevzuat sık güncelleniyor. Karar almadan ve işe başlamadan önce güncel mevzuatı uygulama tarihinde kontrol edin. Toplantıya hazırlanırken şunlara dikkat etmenizi öneriyoruz:

• Şarj altyapısı kurulumunu toplantı gündemine açıkça yazın.
• Teknik keşif raporunu ve önerilen ünite yerlerini kat maliklerine önceden iletin.
• Elektriğin kim tarafından ve nasıl ödeneceğini karara ekleyin.
• Kurulum, bakım ve ileride ünite ekleme masraflarının nasıl paylaşılacağını belirleyin.
• Kararı, katılımcı sayısını ve arsa payı oranlarını karar defterine işleyin.

Teknik keşif raporu: binanız şarja ne kadar güç ayırabilir?

Kararın sağlıklı alınması için önce binanın elektrik altyapısının neyi kaldırabileceğini bilmek gerekir. Öztik olarak keşifte otoparkı, ana panoyu ve sayaç odasını inceliyor; kurul toplantısına sunulabilecek yazılı bir teknik rapor hazırlıyoruz. Bu raporda şu başlıklar yer alır:

• Binanın bağlantı gücü, varsa trafo kapasitesi ve asansör, hidrofor gibi ortak yükler dâhil olmak üzere mevcut yük durumu
• Şarja ayrılabilecek güç ve ana besleme hattının durumu
• Pano ve sayaç odasından park yerlerine kablo güzergâhı ve mesafeler
• Önerilen ünite sayısı, gücü (7,4 / 11 / 22 kW) ve yerleşimi
• Kaçak akım, aşırı akım ve topraklama koruma planı
• Ölçüm ve faturalandırma (“kullanan öder”) önerisi
• İleride ünite eklemek için büyüme payı ve aşamalı kurulum planı

Yük yönetimi: ek güç almadan daha fazla ünite

Her ünitenin aynı anda tam güçte çalışacağı varsayımıyla kurulum yaparsanız gereken güç hızla büyür. Dinamik yük yönetimi, binanın anlık tüketimini ölçer ve kalan gücü o an şarj olan araçlar arasında paylaştırır. Böylece toplam güç ayrılan sınırı aşmaz ve birçok durumda güç artırımına gerek kalmadan daha fazla ünite kurulabilir.

Basit bir örnek: 8 adet 11 kW ünitenin kurulu gücü 88 kW eder. Şarja 40 kW ayrıldığında, sekiz araç aynı anda şarjdayken araç başına yaklaşık 5 kW düşer. 100 km’de 17 kWh tüketen bir araç için bu güç, %10 civarındaki şarj kaybı düşüldüğünde 10 saatlik bir gecede yaklaşık 265 km menzile karşılık gelir. Kendi otoparkınızın değerlerini site otoparkı şarj planlayıcımızla deneyebilirsiniz.

Yük yönetimli sistemlerde ünitelerin birbiriyle ve ana ölçüm noktasıyla haberleşmesi gerekir. Bu nedenle ünite modeli ve haberleşme altyapısı en baştan uyumlu olacak şekilde seçilmelidir. Bağlantı kesildiğinde ünitelerin ayrılan sınırı aşmayacak güvenli bir düşük akıma inmesi de devreye alma sırasında ayarlanmalı ve denenmelidir.

Elektriği kim öder? Ayrı sayaç ve “kullanan öder” modeli

Doğru kurgulanan bir sistemde şarj elektriğini kullanan öder ve ortak elektrik faturası etkilenmez. Modeli seçerken mevzuatı da hesaba katmak gerekir: 23 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Şarj Hizmeti Yönetmeliği değişikliğiyle, yalnızca kendi ihtiyacı için kurulan özel şarj ünitesinin şarj ağına bağlanma zorunluluğu bulunmuyor. Ancak şarj ücret karşılığı sunulacaksa EPDK lisanslı bir şarj ağı gerekir.

Bu nedenle ortak sayaçtan beslenen bir sistemde tüketimi sakinlere yansıtmayı planlıyorsanız, modelin bu kapsama girip girmediğini kurulumdan önce netleştirin ve güncel mevzuatı uygulama tarihinde kontrol edin. “Kullanan öder” düzeni için yaygın üç yol şunlardır:

• Daire sayacına bağlantı: Ünite, kullanıcının kendi dairesinin sayacından ayrı bir hatla beslenir. Az sayıda bireysel kurulum için en sade çözümdür; sayaç odası otoparka uzaksa kablo kesiti ve maliyet artar. Dairenin sözleşme gücü ünite gücüne yetmiyorsa güç artırımı ya da yük yönetimli ünite gerekir.
• Ayrı sayaç (abonelik): Şarj ünitesi için kullanıcı adına ayrı bir sayaç tesis edilir ve fatura doğrudan kişiye gelir. Dağıtım şirketinin onayı ve uygun bir sayaç yeri gerekir.
• Ortak besleme ve kullanıcı bazlı ölçüm: Otoparka ayrılan ortak hattan beslenen, kimin ne kadar şarj ettiğini kart ya da uygulamayla kaydeden yük yönetimli bir sistemdir. Çok üniteli kurulumlarda en esnek çözümdür; ancak tüketimin sakinlere bedel karşılığı yansıtılması ücretli şarj hizmeti kapsamına girebileceği için bu konu kurulumdan önce mevzuat açısından netleştirilmelidir.

Montaj, koruma ve test adımları

Karar ve proje netleştikten sonra montajı, testleri ve teslimi tek ekip olarak yürütüyoruz. Süreç genellikle şu sırayla ilerler:

• Panoda her ünite için ayrı sigorta ve koruma elemanlarının tesis edilmesi
• Kablo kesitinin hem akım taşıma kapasitesine (aynı tavadaki kablo sayısı dâhil) hem de güç hatlarında %3 gerilim düşümü sınırına göre seçilmesi; 7,4 kW (32 A) monofaze ünitede panodan yaklaşık 36 m’ye kadar genellikle 6 mm², daha uzun otopark güzergâhlarında 10 mm² ya da üstü
• Kabloların tava, kanal ya da boru içinde, araç çarpmasına karşı korunan bir güzergâhtan geçirilmesi; kapalı otoparklarda yangında az duman çıkaran halojensiz kablo tercih edilmesi
• Ünitenin duvara ya da ayaklı direğe montajı; açık otoparklarda uygun IP sınıfı ve gerekirse darbe bariyeri
• Her ünite için ayrı 30 mA kaçak akım koruması: Tip A röle ile birlikte 6 mA DC algılama (RDC-DD) ya da Tip B röle (TS HD 60364-7-722, TS EN IEC 61851)
• Hattın ayrı koruma iletkeniyle (PE) çekilmesi, topraklama ve eş potansiyel bağlantılarının yapılması
• Yük yönetimi ve ölçüm sisteminin kurulup yapılandırılması
• Devreye almadan önce izolasyon direnci, koruma iletkeni sürekliliği ve topraklama direnci ya da hata çevrim empedansı ölçümlerinin, kaçak akım rölesinin açma akımı ve süresi testinin yapılması; araçla fonksiyon testi ve yük yönetimi senaryosunun denenmesi
• Ölçüm sonuçlarının, hat ve sigorta etiketlerinin ve kullanım bilgilerinin yönetime yazılı olarak teslim edilmesi

Site otoparkında kurulum maliyetini neler belirler?

Her otopark farklı olduğu için tek bir fiyat vermek yanıltıcı olur. Keşfin ardından malzeme ve işçiliği kalem kalem gösteren yazılı bir teklif hazırlıyoruz. Bütçeyi zamana yaymak isteyen siteler için ana hattı ve kablo tavasını şimdiden büyüme payıyla kurup üniteleri talep geldikçe eklemek de mümkündür.

Teklifi belirleyen başlıca kalemler şunlardır:

• Kurulacak ünite sayısı, gücü ve yük yönetimi ile ölçüm özellikleri
• Pano ya da sayaç odasından park yerlerine olan mesafe ve gereken kablo kesiti
• Kablo tavası, kanal, kazı ya da kırım gerektiren güzergâh işleri
• Ana pano revizyonu ya da yeni dağıtım panosu ihtiyacı
• Güç artırımı ya da ayrı abonelik gerekip gerekmediği
• Duvar tipi ya da ayaklı montaj, darbe koruması gibi saha koşulları

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; elektrik tesisatına kendiniz müdahale etmeyin. Mevzuata ilişkin bilgiler yayın tarihindeki durumu yansıtır.